Pete Sampras và Andre Agassi là cặp kình địch lớn nhất của tennis nam thập niên 1990: hai người Mỹ sinh cách nhau một năm, Sampras giành 14 Grand Slam với lối giao bóng lên lưới, Agassi giành 8 Grand Slam với những cú trả giao bóng hay nhất thời đó. Sampras thắng 20 trong 34 lần đối đầu, kể cả trận cuối cùng của ông ở chung kết US Open 2002. Agassi lại là người có Golden Slam sự nghiệp, thứ Sampras không bao giờ có vì chưa từng vô địch Roland Garros.
Hai tính cách đối nghịch
Sampras (sinh ngày 12/8/1971 ở Washington D.C., lớn lên ở California) là hình mẫu của sự kín đáo: ít nói, mặc đồ trắng đơn giản, ăn mừng chừng mực. Báo chí nhiều lần chê ông "nhạt", trong khi đồng nghiệp coi ông là tay vợt hoàn thiện nhất thời đại.
Agassi (sinh ngày 29/4/1970 ở Las Vegas) là ngược lại: tóc dài nhuộm, quần bò cắt ngắn, áo màu sặc sỡ, xuất hiện trong quảng cáo máy ảnh với khẩu hiệu "Image is everything". Đầu thập niên 1990 ông còn tẩy chay Wimbledon ba năm vì luật bắt buộc mặc đồ trắng.
Hai người biết nhau từ hồi thiếu niên ở các giải trẻ California. Agassi được xem là thần đồng từ sớm; Sampras lúc đó bị Agassi thắng dễ dàng và phát triển chậm hơn.
Pete Sampras: cú giao bóng và Wimbledon
Năm 14 tuổi, theo lời khuyên của huấn luyện viên Pete Fischer, Sampras chuyển từ trái tay hai tay sang một tay để chơi kiểu tấn công lên lưới như thần tượng Rod Laver. Thành tích của ông chững lại vài năm vì thay đổi này, nhưng nó tạo ra tay vợt sân cỏ hay nhất thập niên.
Năm 1990, ở tuổi 19, Sampras vô địch US Open, người trẻ nhất từng vô địch giải này ở nội dung đơn nam, thắng Agassi trong chung kết. Từ 1993 đến 2000, ông thắng Wimbledon bảy lần trong tám năm, chỉ thua ở tứ kết 1996 trước Richard Krajicek.
Vũ khí chính là cú giao bóng: tung bóng giống hệt nhau cho mọi hướng, cú giao một rất nhanh và cú giao hai gần như mạnh bằng cú giao một. Người ta hay nói Sampras đánh cú giao bóng hai như người khác đánh cú giao một. Sau giao bóng là cú thuận tay chạy đà và cú đập bóng nhảy (slam dunk smash) đặc trưng.
Ông kết thúc năm ở số 1 sáu năm liên tiếp (1993–1998), kỷ lục mà đến nay chưa ai vượt qua. Điểm yếu duy nhất là đất nện: thành tích tốt nhất của ông ở Roland Garros là bán kết năm 1996.
Sampras mắc bệnh thiếu máu di truyền thể nhẹ (thalassemia minor), khiến ông dễ mệt trong điều kiện nóng. Ở tứ kết US Open 1996 gặp Àlex Corretja, ông nôn ngay trên sân ở set năm nhưng vẫn cứu một match point và thắng.
Andre Agassi: từ đáy về đỉnh
Cha của Agassi, Mike Agassi, là cựu võ sĩ quyền anh từng thi đấu cho Iran ở Olympic. Ông chế một máy bắn bóng mà con trai gọi là "con rồng", bắt cậu bé đánh hàng nghìn quả mỗi ngày trên sân sau nhà ở Las Vegas. Năm 13 tuổi, Agassi được gửi tới học viện của Nick Bollettieri ở Florida.
Agassi có cú trả giao bóng tuyệt vời: đứng sát vạch, đánh bóng ngay khi nảy lên, đẩy đối thủ vào thế phòng thủ từ cú đánh đầu tiên. Grand Slam đầu tiên của ông lại đến ở nơi ít ai ngờ: Wimbledon 1992, trên mặt sân cỏ mà ông từng tẩy chay.
Năm 1997, sau chấn thương cổ tay, mất phong độ và khủng hoảng hôn nhân, Agassi tụt xuống hạng 141 thế giới. Ông quay lại các giải hạng dưới (Challenger) để kiếm điểm. Năm 1999, ông vô địch Roland Garros sau khi thua hai set đầu trước Andrei Medvedev ở chung kết, trở thành người thứ năm trong lịch sử giành đủ bốn Grand Slam và là người đầu tiên làm được điều đó trên ba loại mặt sân khác nhau: cỏ, đất nện và sân cứng. Cùng năm ông vô địch US Open và trở lại số 1.
Agassi thắng Australian Open bốn lần (1995, 2000, 2001, 2003). Lần cuối ông 32 tuổi.
Những trận đấu giữa hai người
| Trận | Người thắng | Vì sao đáng nhớ |
|---|---|---|
| Chung kết US Open 1990 | Sampras | Sampras 19 tuổi thắng ba set trắng, Grand Slam đầu tiên |
| Chung kết Australian Open 1995 | Agassi | Agassi vô địch Úc ngay lần đầu tham dự |
| Chung kết US Open 1995 | Sampras | Đỉnh điểm năm kình địch gay gắt nhất, khi hai người thay nhau giữ số 1 |
| Chung kết Wimbledon 1999 | Sampras | Agassi đang ở đỉnh phong độ nhưng Sampras chơi gần như hoàn hảo |
| Tứ kết US Open 2001 | Sampras | Bốn set, cả bốn set đều kết thúc bằng tiebreak, không ai bị bẻ giao bóng lần nào |
| Chung kết US Open 2002 | Sampras | Trận chính thức cuối cùng trong sự nghiệp của Sampras, Grand Slam thứ 14 |
Năm 1995, hãng thể thao tài trợ cho cả hai làm một đoạn quảng cáo trong đó Sampras và Agassi bước ra từ taxi, căng lưới giữa phố San Francisco và đánh bóng. Đoạn phim được nhắc như biểu tượng của thời kỳ tennis Mỹ rất ăn khách.
So sánh sự nghiệp
| Pete Sampras | Andre Agassi | |
|---|---|---|
| Grand Slam đơn | 14: Wimbledon 7, US Open 5, Australian Open 2 | 8: Australian Open 4, US Open 2, Wimbledon 1, Roland Garros 1 |
| Roland Garros | Chưa từng vô địch, tốt nhất bán kết 1996 | Vô địch 1999 |
| Olympic | Không có huy chương | Vàng đơn Atlanta 1996 |
| Kết thúc năm ở số 1 | 6 năm liên tiếp (1993–1998) | 1 năm (1999) |
| Số tuần ở số 1 | 286 | 101 |
| Đối đầu | Sampras thắng 20, Agassi thắng 14 | |
| Giải nghệ | 2002 (chính thức tuyên bố 2003) | US Open 2006, ở tuổi 36 |
Tự truyện "Open" và lời thú nhận
Năm 2009, Agassi xuất bản tự truyện "Open", viết cùng nhà văn J.R. Moehringer. Cuốn sách gây chấn động vì hai thú nhận: ông ghét tennis từ nhỏ vì bị cha ép, và năm 1997 ông từng dùng ma tuý đá, rồi nói dối trong lá thư gửi hiệp hội ATP để tránh án phạt khi xét nghiệm dương tính. Sách cũng có những đoạn nhận xét khá gay gắt về Sampras, khiến hai người căng thẳng một thời gian.
Dù vậy, "Open" thường được giới phê bình xếp vào hàng tự truyện thể thao hay nhất từng viết, vì nó kể thẳng về áp lực, sự cô đơn và khủng hoảng danh tính của một vận động viên trẻ. Sampras cũng có tự truyện riêng, "A Champion's Mind" (2008).
Góc nhìn hôm nay: di sản của hai người
Agassi kết hôn với Steffi Graf năm 2001. Quỹ Andre Agassi lập trường Agassi College Preparatory Academy ở một khu nghèo của Las Vegas, mở cửa năm 2001. Sampras sống kín tiếng ở California sau giải nghệ, thỉnh thoảng đánh biểu diễn.
- Đọc: "Open" của Agassi là cuốn nên đọc nhất, kể cả với người không mê tennis.
- Trận nên xem lại: tứ kết US Open 2001 và chung kết US Open 2002.
- Bài học cho người chơi phong trào: hãy tập cú giao bóng hai. Sampras thắng nhờ cú giao hai đáng tin, không phải nhờ cú giao một nhanh. Người nghiệp dư mất điểm vì lỗi giao bóng kép nhiều hơn mọi lỗi khác.
- Thêm một bài học từ Agassi: trả giao bóng sớm, đứng gần vạch, chặn bóng gọn thay vì vung to.
Câu hỏi thường gặp
Sampras và Agassi ai thắng nhiều hơn khi đối đầu?
Sampras thắng 20, Agassi thắng 14 trong 34 trận chính thức. Ở chung kết Grand Slam, Sampras thắng 4 trong 5 lần gặp nhau, Agassi chỉ thắng ở Australian Open 1995.
Pete Sampras có bao nhiêu Grand Slam?
Sampras có 14 Grand Slam đơn: 7 Wimbledon, 5 US Open và 2 Australian Open. Khi giải nghệ năm 2002, đó là kỷ lục của tennis nam, cho tới khi Federer vượt qua năm 2009.
Vì sao Sampras không vô địch Roland Garros?
Lối chơi giao bóng lên lưới của Sampras kém hiệu quả trên đất nện chậm, nơi bóng nảy cao và đối thủ có thời gian chạy tới. Ông cũng dễ mệt trong các trận dài vì bệnh thiếu máu di truyền thể nhẹ. Thành tích tốt nhất của ông tại Paris là bán kết năm 1996.
Andre Agassi có bao nhiêu Grand Slam?
Agassi có 8 Grand Slam đơn: 4 Australian Open, 2 US Open, 1 Wimbledon và 1 Roland Garros. Cộng với huy chương vàng Olympic 1996, ông là tay vợt nam đầu tiên có Golden Slam sự nghiệp.
Tự truyện Open của Agassi nói gì?
"Open" (2009) kể việc Agassi ghét tennis từ nhỏ vì bị cha ép tập, những năm khủng hoảng giữa sự nghiệp và việc ông dùng ma tuý đá năm 1997. Cuốn sách được viết cùng J.R. Moehringer và thường được coi là một trong những tự truyện thể thao hay nhất.