All England Open là giải cầu lông lâu đời nhất thế giới, tổ chức lần đầu năm 1899 ở London và hiện diễn ra hằng năm vào tháng 3 tại Birmingham. Trước khi có Giải vô địch thế giới năm 1977, vô địch All England được xem như vô địch thế giới không chính thức. Ngày nay, All England là một trong những giải cấp cao nhất (Super 1000) của hệ thống BWF World Tour.
Muốn hiểu vì sao giải này quan trọng, cần nhìn cả bức tranh: cầu lông chuyên nghiệp có hệ thống giải tính điểm quanh năm, các giải đồng đội mang tên riêng, giải vô địch thế giới và Olympic. Bài này gom tất cả vào một chỗ.
All England: hơn một thế kỷ lịch sử
Năm 1899, giải đầu tiên do Hiệp hội Cầu lông Anh tổ chức chỉ có các nội dung đánh đôi; nội dung đơn được bổ sung từ năm 1900. Trong nửa đầu thế kỷ 20, các tay vợt Anh và Ireland chiếm ưu thế, sau đó là Đan Mạch, rồi tới làn sóng châu Á từ thập niên 1950 với Malaysia, Indonesia, sau này là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản.
Địa điểm thi đấu đổi nhiều lần. Từ năm 1957 tới 1993, giải gắn với nhà thi đấu Wembley ở London. Từ năm 1994 tới nay, giải chuyển về Birmingham, ở trung tâm nước Anh. Hai lần giải bị gián đoạn dài là trong hai cuộc thế chiến.
Những kỷ lục không ai chạm tới
- Rudy Hartono (Indonesia) vô địch đơn nam tám lần, trong đó bảy lần liên tiếp từ 1968 đến 1974, lần thứ tám năm 1976.
- Judy Hashman (Mỹ, tên thời con gái Judy Devlin) giữ kỷ lục mười lần vô địch đơn nữ trong các thập niên 1950–1960.
- Lin Dan (Trung Quốc) sáu lần vô địch đơn nam trong giai đoạn 2004–2016, thành tích nhiều nhất của thời hiện đại.
Với người hâm mộ Indonesia và Malaysia, All England có vị trí đặc biệt: thời các nước này mới giành độc lập, những chức vô địch ở Anh là niềm tự hào quốc gia, được đón như anh hùng khi về nước.
BWF World Tour: bậc thang giải chuyên nghiệp
Từ năm 2018, BWF tổ chức các giải cá nhân quốc tế thành hệ thống BWF World Tour, thay cho hệ thống Super Series trước đó. Các giải chia thành nhiều cấp, cấp càng cao thì tiền thưởng và điểm xếp hạng càng lớn, và các tay vợt hàng đầu bị yêu cầu tham dự nhiều hơn.
| Cấp giải | Đặc điểm | Ví dụ |
|---|---|---|
| World Tour Finals | Giải chung kết cuối năm, chỉ dành cho nhóm tay vợt và cặp đôi có thành tích tốt nhất mùa | Tổ chức vào tháng 12 |
| Super 1000 | Cấp cao nhất trong năm, gần như mọi tay vợt hàng đầu đều dự | All England, Indonesia Open, China Open, Malaysia Open |
| Super 750 | Giải lớn, nhiều tay vợt top đầu bắt buộc dự | Đan Mạch, Pháp, Nhật Bản… |
| Super 500 | Giải tầm trung, quy tụ nhiều tay vợt mạnh | Nhiều giải ở châu Á và châu Âu |
| Super 300 | Cấp thấp hơn, cơ hội cho tay vợt hạng hai | Nhiều quốc gia luân phiên đăng cai |
| Super 100 | Cấp thấp nhất của World Tour, bệ phóng cho tay vợt trẻ | Vietnam Open ở TP. Hồ Chí Minh |
Danh sách cụ thể từng cấp được BWF điều chỉnh theo chu kỳ, chẳng hạn Malaysia Open được nâng lên Super 1000 từ năm 2023. Bên dưới World Tour còn có các giải International Challenge, International Series và Future Series, là nơi các tay vợt mới tích điểm để bước lên.
Bảng xếp hạng thế giới tính thế nào
Mỗi giải cho điểm theo thành tích, giải cấp càng cao điểm càng lớn. Bảng xếp hạng thế giới của BWF tính tổng điểm của mười giải có kết quả tốt nhất mà tay vợt tham dự trong 52 tuần gần nhất. Vì thế một tay vợt có thể tụt hạng dù không thua trận nào, chỉ vì điểm của giải năm trước hết hạn. Thứ hạng quyết định hạt giống ở các giải và suất dự Olympic.
Giải vô địch thế giới
Giải vô địch thế giới đầu tiên tổ chức năm 1977 ở Malmö, Thụy Điển. Ban đầu giải diễn ra ba năm một lần, sau đó hai năm một lần, và từ năm 2005 được tổ chức hằng năm, trừ những năm có Olympic. Khác với World Tour, giải vô địch thế giới theo truyền thống không trao tiền thưởng; danh hiệu và huy chương là thứ tay vợt nhắm tới. Với nhiều người, một tấm huy chương thế giới có giá trị ngang hoặc chỉ sau Olympic.
Ba cúp đồng đội: Thomas, Uber, Sudirman
Cầu lông có những giải đồng đội quốc gia mang tên riêng, rất được coi trọng ở châu Á:
| Giải | Nội dung | Bắt đầu | Nguồn gốc tên gọi |
|---|---|---|---|
| Thomas Cup | Đồng đội nam | 1948–1949 | Ngài George Alan Thomas, tay vợt và nhà quản lý cầu lông Anh |
| Uber Cup | Đồng đội nữ | 1956–1957 | Betty Uber, tay vợt nữ nổi tiếng của Anh |
| Sudirman Cup | Đồng đội hỗn hợp | 1989 | Dick Sudirman, người sáng lập Hiệp hội Cầu lông Indonesia |
Malaya (tiền thân Malaysia) vô địch Thomas Cup đầu tiên. Indonesia và Trung Quốc là hai nước giành Thomas Cup nhiều nhất. Mỗi trận đồng đội gồm năm trận đơn và đôi, đội thắng ba trận trước thì thắng. Không khí các trận Thomas Cup ở Jakarta hay Kuala Lumpur, với tiếng trống và cổ động viên phủ kín khán đài, là một phần làm nên bản sắc cầu lông châu Á.
Các giải châu lục và khu vực
Dưới tầm thế giới có giải vô địch châu lục (châu Á, châu Âu…), cầu lông trong Á vận hội (ASIAD) và trong các đại hội khu vực. Với Đông Nam Á, SEA Games là sân chơi quen thuộc, nơi Indonesia, Malaysia và Thái Lan thường chiếm ưu thế, còn Việt Nam cạnh tranh ở một số nội dung đơn. Các giải này không cho điểm xếp hạng nhiều như World Tour nhưng mang nặng ý nghĩa quốc gia.
Theo dõi giải sao cho dễ
- Lịch giải: trang của BWF công bố lịch cả mùa, ghi rõ cấp giải. Một mùa thường mở màn ở châu Á tháng 1, All England tháng 3, giải vô địch thế giới khoảng tháng 8, và khép lại bằng World Tour Finals tháng 12.
- Xem trực tiếp: BWF phát nhiều trận qua kênh chính thức trên YouTube, đặc biệt vòng đầu các giải; vòng cuối thường do đài truyền hình mua bản quyền.
- Đọc bảng xếp hạng: cập nhật hằng tuần vào thứ Ba, có thể lọc theo quốc gia để theo dõi tay vợt Việt Nam.
- Xem tận nơi: Vietnam Open ở TP. Hồ Chí Minh là cơ hội gần nhất để xem cầu lông World Tour tại chỗ, với vé thường dễ mua hơn nhiều so với các giải ở Indonesia hay Malaysia.
Câu hỏi thường gặp
All England là giải gì?
All England Open là giải cầu lông lâu đời nhất thế giới, tổ chức lần đầu năm 1899 tại London. Hiện giải diễn ra mỗi tháng 3 ở Birmingham, thuộc cấp Super 1000 cao nhất của BWF World Tour. Trước năm 1977, vô địch All England được coi như vô địch thế giới không chính thức.
Ai vô địch All England nhiều nhất?
Ở đơn nam, Rudy Hartono của Indonesia giữ kỷ lục tám lần, trong đó có bảy lần liên tiếp từ 1968 đến 1974. Ở đơn nữ, Judy Hashman (Mỹ) vô địch mười lần. Trong thời hiện đại, Lin Dan vô địch đơn nam sáu lần.
Super 1000, Super 750 trong cầu lông là gì?
Đó là các cấp giải trong hệ thống BWF World Tour, từ Super 100 thấp nhất tới Super 1000 cao nhất. Cấp càng cao, tiền thưởng và điểm xếp hạng càng lớn. Bốn giải Super 1000 hiện nay gồm All England, Indonesia Open, China Open và Malaysia Open.
Thomas Cup và Uber Cup khác nhau thế nào?
Thomas Cup là giải đồng đội nam, bắt đầu từ mùa 1948–1949. Uber Cup là giải đồng đội nữ, bắt đầu từ mùa 1956–1957. Hai giải hiện tổ chức cùng thời điểm và địa điểm, hai năm một lần.
Việt Nam có giải cầu lông quốc tế nào?
Vietnam Open tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh là giải thuộc hệ thống BWF World Tour, cấp Super 100. Đây là nơi tay vợt Việt Nam có cơ hội tích điểm xếp hạng trên sân nhà và người hâm mộ xem trực tiếp tay vợt quốc tế.